25 & 50 jaar geleden

25 jaar geleden

FEBRUARI 1987

TEKST: Peter de Brock

maandag 2 De eerste paal voor het planetarium in Artis gaat de grond in. woensdag 4 Nora Salomons wordt in de gemeenteraad beëdigd als gemeentelijke ombudsman.
vrijdag 6 “Dit plan wordt gekenmerkt door een kleurloze sfeer van compromis en broddelwerk”, reageert een buurtbewoner op het door B&W goedgekeurde bouwplan voor het Casino aan het Kleine-Gartmanplantsoen en de Leidsekade.
De kap van 26 populieren aan de Cort van de Lindenkade in Geuzenveld gaat vandaag gewoon door. Het verzoek van bewoonster Inge Willems van Beveren om de verleende vergunning op te schorten, geeft geen reden tot uitstel.
zondag 8 Dierenarts Jan Gajentaan overlijdt op 84-jarige leeftijd. Hij was vooral bekend door zijn jarenlange rol als Sinterklaas bij de intochten in de stad.
dinsdag 17 Amsterdam heeft een primeur met de opening van de eerste Europese hoornvliesbank, waar donorhoornvliezen uit heel Europa worden bewaard en geselecteerd.
Het World Trade Centre heeft er tijdens de lunchpauzes een bijzondere ‘werknemer’ bij: schoenpoetser ‘Cinderella’. Bij het afrekenen krijgen de klanten een dropveter met de boodschap : “Loop niet teveel naast uw schoenen!”
Een groep peuters van peuterspeelzaal Walkart aan de Nieuwe Looiersstraat bezet de trap van het gerechtsgebouw aan de Prinsengracht als de rechter hen de toegang ontzegt tot de rechtszaal, waar een kort geding dient tegen de nieuwe huiseigenaar die hun pand leeg opgeleverd wil zien.
woensdag 18 Minister Neelie Smit-Kroes gaat in principe akkoord met de vervroegde aanleg van een tweede Coentunnel en het bijhorende nieuwe wegennet naar Schiphol. De oplevering staat voor 1994 gepland.
donderdag 19 Er komen minder toeristen naar Amsterdam. Sonesta-directeur H. Langereis schrijft de daling met 10% vorig jaar op het conto van de kernramp bij het Russische Tsjernobyl en de negatieve mediapublicaties over de criminaliteit in de hoofdstad.
Na het afleggen van de eed bij de kantonrechtbank gaan 146 wagenbegeleiders van GVB de strijd aan tegen zwartrijders.
Een nieuwe toekomst voor de Hortus, heet het reddingsplan voor de met sluiting bedreigde botanische tuin van de Universiteit van Amsterdam, dat aan cultuurwethouder Rick ten Have is overhandigd.
vrijdag 20 Dragers van het hiv-virus zijn niet langer welkom bij meditaties en andere sessies op de Rajneesh Mystery School van de Bagwansekte. Deelnemers moeten een bewijs van een test op de gevreesde immuniteitsziekte laten zien dat niet ouder is dan drie maanden.
Architect en grafisch ontwerper H. Th. Wijdeveld overlijdt op 101-jarige leeftijd. De woningen die hij ontwierp in West en Zuid vormden de aanzet tot de Amsterdamse School.
“De 16.000 mensen die gebruik maken van onze winkels worden bedreigd door 700 junks. En daar wordt niets aan gedaan!” Ondernemers van Winkelcentrum Ganzenhoef slaken in advertenties in Het Parool en De Echo een noodkreet over de drugscriminaliteit. Ze roepen de rijksoverheid op om meer middelen en armslag te geven aan de politie. “Het is vijf voor twaalf!”
dinsdag 24 Het nachtelijk carillonspel van de Westertoren leidt tot zoveel klachten van buurtbewoners, dat de wijkraad er een bijeenkomst aan wijdt. De klokken hebben tijdens de recent voltooide restauratie een tijdje gezwegen. “En toen zijn de voor- en tegenstanders wakker geworden”, aldus mevrouw Pieters Kwiers, voorzitter van het wijkopbouworgaan. “Persoonlijk vind ik het wel aangenaam als ik de toren ’s nachts hoor.” Dit muisje kan nog een staartje krijgen, denkt beleidmedewerkers G. Defourny: “Tot dusver gingen wij er vanuit dat het een historisch fenomeen is. Maar een tijdje terug heeft de Kroon in een soortgelijke kwestie in Weesp het als geluidshinder omschreven.” Wordt vervolgd.
woensdag 25 Zijn huurachterstand bedroeg inmiddels f 30.000,-, maar daar is hij nu vanaf. De bekende Amsterdamse huuractievoerder Ome Joop Beaux (72) krijgt in hoger beroep het gelijk van de rechtbank in zijn verzet tegen de nieuwe huur die hem werd berekend door Woonstichting De Key na de renovatie van zijn monumentale huurwoning op het Bickerseiland.
zaterdag 29 “De linkse politiek heeft de criminaliteit volslagen onderschat in alle opzichten”, stelt burgemeester Ed van Thijn in een interview in Het Parool. “Criminaliteitsbestrijding behoort ook een links issue te zijn!”

Gehakketak om gevelsteen
Agenten moeten op 4 februari twee bouwvakkers ontzetten die worden belaagd door buurtbewoners en gebruikers van het voormalig Wilhelmina Gasthuis. Zij reageren emotioneel als een door de naamgeefster zelf ingemetselde gevelsteen wordt los gebikt voor verhuizing naar het AMC. “Wij hebben toestemming van de gemeente”, reageert AMC-directeur Breur. Het Gemeentelijk Grondbedrijf, eigenaar van de ziekenhuispanden, stemde aanvankelijk in met de verhuizing, op voorwaarde dat er overleg zou zijn met de huidige gebruikers. Maar Breur zegt van niets te weten. De volgende dag wordt de gedenksteen weer keurig terug gezet.

50 jaar geleden
FEBRUARI 1961

donderdag 1
Door een erehaag van commando’s en twee pelotons van de Koninklijke Studenten Schietvereniging arriveren koningin Juliana en prins Bernhard bij het Paleis op de Dam voor een vierdaags bezoek aan de hoofdstad.
vrijdag 2 De KNSM beleefde in 1961 haar slechtste jaar sinds 1948, laat directeur Willem Henri Kruyff in zijn nieuwjaarsrede aan het personeel weten. “Vooral de herwaardering van de gulden is een maatregel met ingrijpende gevolgen voor onze internationale rederij die al haar inkomsten in dollars heeft.”
dinsdag 6 Tenminste 2500 van de 25.000 krotwoningen moeten binnen drie jaar worden gesloopt om nieuwe instortingsrampen te voorkomen. Die conclusie trekken B&W uit een rapport van de directeuren van de gemeentelijke diensten Bouw- en Woningtoezicht, de Woningdienst en Publieke Werken.
vrijdag 9 Een hoedenfabrikant toont op de persshow van de stichting Dameshoeden de twisthoed: het mogelijke antwoord op de “onvermoeide strijd tegen het blootshoofds lopen van de jeugd.” Volgens de moderedactrice van Het Parool zal het “de tieners en de twintigers ongetwijfeld goed staan, al betwijfelen we wel, of de hoed op zijn plaats zal blijven, als de draagster zich waagt aan een wilde twistdans.”
dinsdag 13 Kunstcritici vinden het maar een “merkwaardige expositie”. In het Stedelijk Museum start een tentoonstelling van strips en beeldromans op basis van de unieke verzameling van Hans Frankfurther.
woensdag 14 Het Apollohotel van architect A. Bodon gaat open, voorzien van de nieuwste snufjes, zoals zonwerende gordijnen en geluidloze deuren.
donderdag 15 Makelaars brengen op de beurs twee verzekeringen van de gemeente onder voor de bouw van de IJtunnel; het totale polisbedrag bedraagt f 110 miljoen.
Een oplettende bedrijfsrechercheur van de Bijenkorf maakt met een ‘heterdaadje’ een einde aan de reeks diefstallen van handtassen van verkoopsters in van het warenhuis.
maandag 19 Bij een routinecontrole op het vrachtschip Karimun van Stoomvaartmaatschappij Nederland aan de Javakade stuiten douanebeambten in de hut van de Chinese bediende H.Y. op een recordvangst van 20 kilo opium.
woensdag 21 Acteur Rijk de Gooijer krijgt conform de eis van de officier van justitie f 75,- boete voor het uitschelden van twee agenten in december 1961 buiten bij kunstenaarssociëteit De Kring.
B&W stellen aan de gemeenteraad voor om 86 woningen op Kattenburg onbewoonbaar te laten verklaren wegens gebrekkige indeling, onvoldoende lichtoppervlakte en ventilatie en tekort aan privacy.
donderdag 22 Bewoners van de Lutmastraat zien steeds vaker “dure vrouwen met kostbare bontmantels in grote sleeën van auto’s” voorrijden. Daarmee verraadt Lou de Palingboer (64) zijn schuilplaats in de woning van de bejaarde Nel Kokelaar-Dalebout op nummer 71 tweehoog. Echtgenoten van diepgelovige, vrouwelijke volgelingen hebben gerechtelijke processen aangespannen tegen de ‘wedergekeerde Christus’ uit Muiden.
dinsdag 27 Bewoners van de bouwvallige flat ‘Amstelstein’ in de Vijzelstraat weren bouwvakkers als die steigers willen verankeren. Ze liggen overhoop met de eigenaar, die een sloopaanvraag heeft ingediend en een zestiental bewoners de huur heeft opgezegd.
In Krasnapolsky veroveren Saskia de Jong (17), leerling aan de Grafische School, en de uit Suriname afkomstige fabrieksarbeider H. Tolloway (26) de eerste Nationale Twisttitel. Organisator Jan Nagel reikt aan het danskoppel een twisttrui en -jack uit, gouden twistschoenen, grammofoonplaten en een beker.

Drama op Noors vrachtschip
In de namiddag van 7 februari vieren de opvarenden van de Noorse vrachtvaarder Tine aan de Blaauwhoedpier in de Coenhaven een drankovergoten feestje in de hut van de eerste kok. Als de beschonken tweede machinist, de 28-jarige R.E., een opmerking maakt over de kwaliteit van het eten, reageert de gastheer dat hij zich beter met de snelheid van het schip kan bezighouden. De machinist schiet als antwoord met zijn pistool in het rond. De 27-jarige kok L.P. Bekke uit het Noorse Sander vindt de dood, de 18-jarige lichtmatroos H. Asland raakt lichtgewond. De rijkspolitie ter water houdt de verdachte aan, maar die is te dronken om verhoord te kunnen worden. Ook een getuige, de 26-jarige radiotelegrafist L.S., wordt ter ontnuchtering opgesloten. De reconstructie verloopt uitermate moeizaam omdat enkele afgevuurde kogels niet kunnen worden teruggevonden en alle opvarenden zonder uitzondering onder invloed van sterke drank verkeren.