25 & 50 jaar geleden

50 en 25 jaar geleden: April 1968 en April 1993

50 JAAR GELEDEN

April 1968
maandag 1 Koffieoorlog op de Vespuccimarkt. Koopman Piet ten Bosch (60) gaat in hongerstaking, omdat hij de koffie van Douwe Egberts niet meer onder de minimumprijs mag verkopen en de koffiebrander er alles aan doet om dat ook af te dwingen: privédetectives maken hem het leven zuur en grossiers is verboden te leveren.
dinsdag 9 Vandaag is de begrafenis van de in Amerika vermoorde dominee Martin Luther King. Op alle gemeentelijke gebouwen hangt de vlag halfstok en 's avonds is er een stille tocht.
woensdag 10 De papierfabriek Nestelroy-Trompenburg gaat sluiten "vanwege geringe levensvatbaarheid" en vraagt ontslag aan voor de 80 werknemers.
Bruine beer Frieda toont in Artis voor het eerst sinds de geboorte haar drieling aan het publiek.
donderdag 11 De laatste tussenwand van de IJtunnel in aanbouw is geslecht. Burgemeester Ivo Samkalden loopt naar het midden van de tunnel, waar de burgemeesters van de noordelijke buurgemeenten en de voorzitters van de sociaal-culturele wijkcentra uit Amsterdam-Noord hun opwachting maken.
vrijdag 12 Ruim 10.000 kijkers geven gehoor aan de oproep van Mies Bouwman om een kaartje met de tekst 'Carré is van ons' te sturen aan burgemeester Ivo Samkalden. Eigenaar Reinder Zwolsman wil van het theater af. "Als ik er maar een goede prijs voor krijg."
Judoka Wim Ruska (27) bedankt voor verdere deelname aan de nationale judoploeg. "De voornaamste reden is de afgunst van Anton Geesink", zegt de Amsterdamse wereldkampioen.
woensdag 17 De anderhalf jaar oude peuter Petrus van der Voort verdrinkt in de sloot bij zijn ouderlijke woning aan de Osdorperweg.
donderdag 18 Jeugdbendes jn West raken met elkaar slaags. Er is sprake van een ernstige mishandeling in het Eendrachtspark en een vechtpartij op het Arend Bontekoeplantsoen. Voor de mishandeling in het Eendrachtspark arresteren agenten van bureau Lodewijk van Deijsselstraat worden vier bendeleden gearresteerd. In de wijken is extra surveillance.
zaterdag 20 Beppie Visser (11) redt met benedenbuurman Cor haar broertje Klaas (6) en haar zusjes Saskia (5), Truusje (bijna 2) en Hendrika (1) uit de brandende woning aan het Borssenburgerplein.
zaterdag 27 De 48-jarige boekhandelaar P.A.C. wordt door de zedenpolitie aangehouden vanwege het bezit een partij 'aanstootgevende' Deense pornobladen.

Vrijdag 1 april 1968
Eerste bewoners Molenwijk
De eerste bewoners van het nieuwe stadsdeel Molenwijk betrekken vandaag hun vierkamerwoning in de flat Bovenkruier. Wethouder Thomas Elsenburg steekt de sleutel in het slot. Een gelukkige familie Uffen uit Oosterschot kijkt toe: vader Jan met de acht maanden jonge Mariska op zijn arm en naast hem net zichtbaar (de naamloze) moeder. Er worden ook nog cadeautjes gegeven, zoals een zilveren molentje en balkonmeubels.
"Dit is een belangrijke dag", zegt Elsenburg. "Voor het eerst wordt in deze stad een woningwetwoning van royaal formaat in gebruik genomen. En het is ook de eerste woning van een stedenbouwkundig bijzonder plan." Van bovenaf gezien staan de flatgebouwen als molenwieken rond de lagere parkeergarages.
De woningen zijn bedoeld voor beter gesitueerde jonge, kinderrijke gezinnen. De gemiddelde oppervlakte van 95 vierkante meter is uitzonderlijk groot voor Amsterdamse begrippen. Het levert Molenwijk de bijnaam 'De Goudkust van Noord' op. Jan Uffen is als uitvoerder betrokken bij de wegenaanleg nabij Molenwijk. Als buren krijgt hij vooral onderwijzers, via de Amsterdamse Coöperatieve Onderwijzers Bouwvereniging.

 

25 JAAR GELEDEN

April 1993
donderdag 1 Agenten van bureau Flierbosdreef treffen op een parkeerplaats aan de Middenweg in Ouder-Amstel een uitgebrande gestolen Opel Kadett aan met twee verkoolde lichamen.
vrijdag 9 De Nieuwe Kerk gaat intensieve samenwerken met de Hermitage in Sint-Petersburg. Het beroemde Russische museum zal voor de eerste Amsterdamse tentoonstelling, over het ruitervolk de Scythen, een bijzondere collectie goud, zilver en textiel uitlenen.
zaterdag 10 De gemeente moet ongewenste neveneffecten van het groeiend toerisme tegengaan, door te streven naar meer kapitaalkrachtige toeristen in plaats van vooral grotere aantallen, waarschuwt Cilian Terwindt van de Dienst Ruimtelijke Ordening.
maandag 12 Op het Centraal Station zijn vanaf vandaag treinkaartjes ook verkrijgbaar bij een automaat.
donderdag 15 Eigenaren van verkrotte woonschepen en half gezonken bootjes in de grachten kunnen streng optreden verwachten. Ook 'feestboten' met harde muziek zijn voortaan taboe.
vrijdag 16 De criminaliteit onder jonge drugsverslaafden in Amsterdam stijgt snel, aldus de GG en GD.
zondag 18 Op de Amstel doet een schipper van een vastlopende speedboot een lugubere ontdekking: de schroef is vastgelopen op lijk zonder hoofd verpakt in een kleed.
maandag 19 Liquidatie in de onderwereld. Een 37-jarige Amsterdammer wordt bij het Altea Hotel aan de Joan Muyskenweg doodgeschoten.
dinsdag 20 Het Rijk steekt f 1 miljard in het ondergrondse deel van de Noord/Zuidlijn met f 1,6 miljard. De bouw kan nu in 1995 beginnen en zal zeven jaar duren.
donderdag 22 Vijf leveranciers in de voedingssector gaan hun klanten in de binnenstad bij wijze van proef bevoorraden met bezorgboten in plaats van vrachtwagens.
zaterdag 24 In Artis wordt voor de eerste keer in de geschiedenis van de dierentuin een gorilla geboren. Probleempje: moeder Dafina wil haar zoon Awali niet de borst te geven.
dinsdag 27 De stadspas voor Amsterdammers met een laag inkomen werkt niet, zegt onderzoeksbureau O+S. De meeste gebruikers van de kortingspas deden namelijk al aan sport en cultuur.
De meidengroep Luv maakt een comeback in discotheek iT.
woensdag 28 Rudi Fuchs, de nieuwe directeur van het Stedelijk Museum, zet er meteen flink de sokken in: het wit op de muren is vervangen door zachte kleuren en de vaste collectie is door elkaar gehusseld.

Donderdag 8 april 1993
Tumult rondom de Traintaxi
De introductie in Amsterdam van de Treintaxi verloopt uiteraard tumultueus. De eigen rijders zijn woedend, hoe beperkt de nieuwe dienstverlening ook is: treinreizigers mogen alleen vanaf Station WTC tegen een zeer voordelig aanvullend tarief gezamenlijk een Treintaxi delen naar adressen in Amstelveen. "Het is broodroof, zij rijden met subsidie en wij maar betalen voor onze auto en vergunning. Die Treintaxi komt Amsterdam niet in! Als er toch zo'n wagen komt, dan zetten we hem aan de kant!"
De situatie loopt uit de hand. De politie moet ingrijpen als TCA-rijders een Treintaxi klemrijden, de wagen beschadigd en klappen uitdelen. Uit angst voor nieuwe acties besluiten de Amstelveense exploitanten om de Treintaxi aan de kant te houden. Burgemeester Ed van Thijn is minder geduldig en kondigt fors politieoptreden aan tegen de Amsterdamse chauffeurs. Onder politiebegeleiding gaat de Treintaxi naar Amstelveen "Onze burgemeester neemt het op voor die boeren!", reageren de boze chauffeurs.

50 en 25 jaar geleden: Maart 1968 en Maart 1993

50 JAAR GELEDEN

Maart 1968
dinsdag 5 De pelikaan Jason, ereburger van het eiland Rhodos, is in de stad om het toerisme naar Griekenland te promoten. Hij verblijft in de badkamer van het Hilton Hotel.
zondag 10 In het Vondelpark vieren ruim 400 Turkse en Marokkaanse gastarbeiders in een grote tent het islamitische Offerfeest.
Woensdag 13 "Als ik 'Johnson oorlogsmisdadiger' roep, doe ik dat niet om president Johnson te beledigen als wel om het systeem waar hij een exponent van is aan te vallen. Dat systeem is de oorzaak van de volkerenmoord in Vietnam", zegt schrijver Harry Mulisch op een debatavond over artikel 117 van het Wetboek van Strafrecht, dat beledigen van bevriende staatshoofden strafbaar stelt.
dinsdag 19 Fotograaf Hans Hofman gaat in het Singel tegenover het politiebureau te water om in een kikvorspak een waterfiets voort te duwen met de tekst 'Johnson oorlogsmisdadiger'. Na afloop wordt hij geverbaliseerd wegens het beledigen van een bevriend staatshoofd.
donderdag 21 Een brand in de Vinkenstraat maakt dertien mensen dakloos; een van hen breekt ook nog zijn been bij een sprong vanuit een raam op de tweede verdieping.
"Ik ben verheugd mijn nieuwe overburen te kunnen begroeten", zegt burgemeester Ivo Samkalden bij de opening van het nieuwe kantoor van de Burgerlijke Stand, bijna recht tegenover zijn ambtswoning aan de Herengracht.
maandag 25 Vijf studenten van de Vrije Universiteit krijgen boetes van f 75,- of zeven dagen hechtenis wegens het verduisteren van 55 mapjes kinderpostzegels. De werkstudenten waren bij de Stichting voor het Kind verantwoordelijk voor het verzenden van bestelde kinderpostzegels naar scholen.
dinsdag 26 "Een aardig verjaardagscadeautje." Bitter reageert Laszlo Zalai op zijn ontslag bij de voetbalclub DWS. Hij is vrijdag jarig. Het ontslag voor de Hongaar komt na een reeks nederlagen niet onverwacht.
woensdag 27 Prins Bernhard opent het Confectiecentrum op het Koningin Wilhelminaplein.
vrijdag 29 De lente is weer aangebroken - reden voor mevrouw Hijwegen om haar drie jonge chimpansees Otto, Flap en Jimmy uit te laten in een boom tegenover haar woning aan de Prinsengracht. Passerende wandelaars en fietsers vinden het prachtig.

Woensdag 6 maart 1968
Roofmoord op caféhoudster Tante Bet na twaalf jaar opgelost
Politiespeurwerk naar de diefstal en heling van pepmiddelen krijgt een onverwachte wending als een van de verdachten, de 44-jarige koopman Gerrit S., betrokken lijkt bij de mysterieuze verdwijning in 1956 van caféhoudster Elizabeth 'Tante Bet' Schevenhoven. Hij is al eens eerder veroordeeld voor moord. Ook de 52-jarige garderobemedewerker Willem van H. wordt aangehouden; hij was bevriend met de caféhoudster en heeft een fors strafblad.
De twee bekennen. Ze hadden het voorzien op het spaargeld van Tante Bet. Dat zou ze altijd bij zich dragen. Na sluitingstijd van haar café -Centraal in de Sint Jacobsstraat - kreeg ze van Willem van H. in de nacht van 16 op 17 oktober een lift naar huis, boven de zaak van echtgenoot 'Rooie Jan' in de Halve Maansteeg. Ze zou er nooit arriveren. In de Spuistraat dook Gerrit S. op van de achterbank en sloeg haar dood met een krik. De buit was nog geen f 2000,-. Het lijk begroeven ze in de duinen van Bloemendaal, aldus de mannen, maar is nooit gevonden.
 

25 JAAR GELEDEN

Maart 1993

maandag 1 Twee 14-jarige Amsterdamse meisjes zijn schuldig aan een poging tot het doden van een leeftijdsgenootje, aldus de rechtbank. Onder bedreiging van een mes dwongen ze het slachtoffer naar een afgelegen plek in het Oosterpark, waar ze haar polsen doorsneden en hevig bloedend achterlieten.
dinsdag 2 Maar liefst 70.000 passagiers gaan in de middagspits de Noord/Zuidlijn nemen, verwacht de GVB, als die er komt. Twee keer zoveel als nu met metro en sneltram tussen het Centraal Station en Amstelveen.
maandag 8 Geef touringcars meer de ruimte, zegt PvdA-wethouder Piet Jonker van Economische Zaken. "Mede dankzij het toerisme is de Amsterdamse binnenstad geen openluchtmuseum geworden, maar een levend stadshart."
dinsdag 9 De Britse schrijver Salman Rushdie doet op het Boekenbal in de Stadsschouwburg een oproep om een einde te maken aan zijn terdoodveroordeling door Iran, vier jaar geleden.
vrijdag 12 Ook het nieuwste wapen tegen zwartrijden faalt. Met de 'dataproever' (van Luud Schimmelpenninck) - een apparaat om adres en postcode na te gaan - hoopte de GVB passagiers zonder kaartje te kunnen pakken, maar die geven gewoon uit het hoofd geleerde nepgegevens op.
maandag 15 Een 38-jarige Surinaamse hoofdagente van bureau Waddenweg doet aangifte tegen een mannelijke collega die tot tweemaal toe een pistool op haar hoofd heeft gezet met de woorden: "Je weet dat ik een hekel heb aan zwarten bij de politie."
woensdag 17 Gemeenteraadslid Willem Beaux (62) van Centrumpartij '86 verschijnt voor de strafrechter wegens het bezit van 189 exemplaren van het boekje Het Zundelproces, de holocaustleugen achterhaald en 77.000 racistische pamfletten.
Het Stedelijk Museum kampt met een tekort van f 1 miljoen en moet fors bezuinigen op de uitgaven voor tentoonstellingen en publicaties.
Volbouwen van de Zuidas is niet langer taboe voor het gemeentebestuur: er mogen veel meer kantoren komen dan het huidige beleid voorstaat. De IJ-oevers zijn buiten beeld geraakt.
zondag 21 Hoofdcommissaris Eric Nordholt wil net als premier Ruud Lubbers kampementen voor criminele allochtone jongeren.
maandag 22 Stadsdeel Oost wil een einde maken aan de wildgroei van schotelantennes op de gevels: die moeten naar de daken worden verplaatst.

Dinsdag 23 maart 1993
Drama in de Vrolikstraat
"Ik heb mogelijk iemand neergeslagen", meldt een verwarde man aan de balie van politiebureau 's-Gravesandeplein, waarna hij de benen neemt. Vrij snel komen er meldingen binnen dat een meisje op weg naar school in de Vrolikstraat is doodgeslagen met een tafelpoot, de 12-jarige Turkse Zülbiye Gündüz. Zij is een buurmeisje van de man, weet de politie, die eerder die ochtend nog aan zijn deur stond vanwege geluidsoverlast.
Een klopjacht begint, ook uit vrees voor een lynchpartij door buren en familieleden van Zülbiye. Dader Rob V.V. wordt 's avonds aangetroffen in een tehuis voor daklozen in de Poeldijkstraat. Hij blijkt eerst twee andere passanten met de tafelpoot te hebben bedreigd. In de Vrolikstraat leggen buurtbewoners bloemen op de plek des onheils. Leerlingen van de Louise de Colignyschool lopen een stille tocht door de buurt voor hun schoolgenootje. Burgemeester Ed van Thijn pleit voor het sneller van straat halen van psychisch gestoorden. Het meisje wordt begraven naast haar opa in Turkije.

50 en 25 jaar geleden: Februari 1968 en Februari 1993

50 JAAR GELEDEN

Februari 1968
vrijdag 2 Bij een tramhalte op de Middenweg worden elf mensen geschept door auto die moet uitwijken en slipt. De heer W. Kartoun (72) en Cisca van Hout (21) moeten met hoofdwonden, een hersenschudding en een gebroken been in ambulances naar het ziekenhuis.
zondag 4 Een mislukte inbraak in juwelierszaak Regli in de Kalverstraat. De twee inbrekers worden gestoord door het alarm en vluchten via het naastgelegen restaurant Formosa.
dinsdag 6 Monorailsystemen, kabelbanen, vervoer te water en roltrottoirs zijn niet goed genoeg voor het vervoerstelsel van de toekomstige agglomeratie Amsterdam, aldus een uitgelekt tussenrapport van het Bureau Stadsspoorweg.
woensdag 7 Het GVB wil alle 640 conducteurs vervangen door automaten op trams en bussen, om zo jaarlijks f 5 miljoen aan loonkosten te besparen. De inzet van vliegende controleteams moet een toename van het aantal zwartrijders voorkomen.
donderdag 8 Ophef in de Bethaniënbuurt over het 'herstelplan' voor een autovrije woonwijk met veel 'lucht en ruimte'. Wat als er geen plek meer is voor de vele kleine bedrijven? Die veroorzaken immers vaak geluidsoverlast of stank. "Ik heb net een nieuwe vloer laten aanbrengen", reageert directeur Koster van Goka, een bedrijf dat met achttien personeelsleden en veel herrie suikerklontjestabletsorteermachines produceert.
dinsdag 13 In het Vondelpaviljoen vieren 2000 mensen in carnavaleske sfeer de 80ste verjaardag van variétéartieste Heintje Davids.
dinsdag 20 De zedenpolitie doet voor de zesde keer dit jaar een inval in een 'rendez-voushuis' aan de Prins Hendrikkade, waar 'gelegenheid tot het plegen van ontucht' wordt gegeven met vier minderjarige meisjes.
woensdag 21 In een volgepakt Krasnapolsky luisteren 1200 mensen naar de West-Berlijnse socialistische studentenleider Rudi Dutschke, die voor een nieuwe vorm van gewapend terrorisme pleit: "Niet tegen mensen, maar tegen onmenselijke machinerieën."
donderdag 22 "Deze kroon is een uitstekende valhelm voor de koers morgen", grapt wielrenner Peter Post, als hij in de bestuurskamer van het Olympisch Stadion wordt gekroond tot Keizer van de Zesdaagse.
vrijdag 23 Toon Hermans ontvangt uit handen van Paul van Vliet een gouden plaat voor de verkoop van 100.000 exemplaren van zijn carnavalsplaatje Mien, waar is mijn feestneus? Plaats van gebeuren is theater-restaurant De Koopermoolen van Henk Elsink in de Warmoesstraat.

Vrijdag 2 februari 1968
Tante Leen toch niet naar het Eurovisie Songfestival
Na veel wikken en wegen ziet Tante Leen af van deelname aan het Eurovisie Songfestival. "Nee, schat daar heb ik geen tijd voor", zegt ze tegen de verslaggever van Het Parool. "Vanochtend heb ik de werkster, vanmiddag ga ik met de kinderen naar een caravanshow. Vanavond neemt mijn man een paar mensen van Ajax mee te eten. Morgen ga ik naar mijn getrouwde zoon in Weesp. En zaterdag heb ik opnamen voor de AVRO."
Wat er echt aan de hand is, blijkt na enig doorvragen: de populaire zangeres durft niet. "Ik heb nooit iets geleerd, ken geen muziek lezen en geen Engels. Stel dat ik win, dat is wel leuk hoor, maar dan moet ik ook nog naar Engeland. De mensen hier beneden in het café betalen 70 cent voor een pilsje, of ik nu zing of niet. Ik verdien er niets mee, dus ze kunnen geen kritiek hebben. Maar met zo'n contract op zak, dan moet ik. Dat ligt heel anders." Het liefst staat ze gewoon achter de microfoon in haar eigen café met een poster van de Westertoren op de muur achter haar.maandag 5 Na verklaringen van personeelsleden van restaurant Formosa wordt de voormalige kok C.E.F. (36) gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij de mislukte inbraak bij juwelier Regli. In de woning van de verdachte, die op de avond van de inbraak tot sluitingstijd in de restaurantkeuken rondhing, worden pandbriefjes van de Bank van Lening, marihuana en een geladen pistool aangetroffen.

 

25 JAAR GELEDEN

Februari 1993
woensdag 3 Brand in het torentje van de Sonestakoepel richt een miljoenenschade aan in de voormalige Ronde Lutherse Kerk. Het beroemde Bätz-orgel uit 1830 loopt grote waterschade op en er dreigt instortingsgevaar.
donderdag 4 De Amerikaanse architect Robert Venturi krijgt opdracht het Stedelijk Museum te verbouwen. Naar verwachting zal het museum een jaar gesloten zijn.
zaterdag 6 Maritiem archeoloog Jerzy Gwaronski wil het bij Hastings (Engeland) vergane VOC-schip Amsterdam naar Amsterdam halen. "Het kan in het IJ worden tentoongesteld in een groot aquarium of bassin."
maandag 8 Klokgelui laat horen dat de middeleeuwse Olosfkapel op de Zeedijk na restauratie weer in gebruik is genomen.
dinsdag 9 Veel Amsterdamse hondenbezitters weigeren om de drollen van hun huisdieren op te ruimen met een special poepschepje. Sinds vorig jaar is dat verplicht.
donderdag 11 Sichuan Food in de Reguliersdwarsstraat krijgt als eerste Chinees restaurant een Michelinster. "Het lijkt wel een bloemenwinkel nu", moppert eigenaar Edward Wong.
vrijdag 12 De Hotelschool Amsterdam wil het zwartwerken van studenten in de horeca beperken: ze raken oververmoeid en verwaarlozen hun studie.
dinsdag 16 Ajacied Dennis Bergkamp vertrekt niet voor f 40 miljoen naar het Italiaanse Juventus, zoals sportjournalist Rob Fleur gisteren groot in Het Parool meldde, maar gaat samen met teamgenoot Wim Jonk naar Inter Milaan. Fleur: "De ene dag krijg je schouderklopjes voor je primeur, de volgende dag bellen boze lezers je op. Zo gaat dat dan."
woensdag 17 Ruim 5000 mensen tekenen het bezwaarschrift tegen de verplaatsing van tenniscentrum Amstelpark naar de Vietnamweide in het Amsterdamse Bos.
Slecht nieuws voor het personeel van de Maggifabriek uit 1934 aan de Haarlemmerweg: de productie wordt overgebracht naar de moderne fabriek in het Limburgse Venray.
dinsdag 23 Homodok, het documentatiecentrum homostudies aan de Universiteit van Amsterdam, dient de door justitie in beslag genomen videobanden met kinderporno terug te krijgen, oordeelt de Hoge Raad..
woensdag 24 Na een storm van protest uit de buurt trekt de gemeente het plan terug om het autoverkeer in het Burgwallengebied drastisch te beperken.
vrijdag 26 De Amsterdamse politie begint met de uitzetting van criminele Marokkaanse illegalen naar hun geboorteland, acht eerder deze week, vandaag nog eens zes.

Vrijdag 26 februari 1993
Commotie rondom opgedoken hand op vrouwenborst
Aan publiek geëtaleerde borsten rondom de Oude Kerk geen gebrek. Maar het bronzen exemplaar dat februari 1993 plotseling opduikt tussen de straatkeitjes zorgt voor ophef. De tedere hand op een vrouwenborst is het vierde anonieme beeld in de stad. Eerder waren er al de man met hoed en viool in de Marnixstraat, het mannetje dat in het Leidsebosje aan een boomtak zaagt en een uit de vloer gebarsten beeld in de Stopera.
Stedelijk Beheer verwijdert de borst na klachten uit de buurt en "omdat een beeld van een vrouwenborst niet past op een plaats als het rustieke Ouderkerksplein." Kunstwethouder Ernst Bakker (D66) reageert teleurgesteld: "Dit is heel erg jammer, het was zo mooi." Collega-wethouder en partijgenoot Rick ten Have vindt dat zijn dienst zich netjes van haar taak heeft gekweten: "Ze moeten wel optreden anders wordt het een zooitje." Bakker belooft het er niet bij te laten zitten. "Als het beeld echt niet terug kan, dan hoort het op de kamer van de wethouder kunstzaken!"

50 en 25 jaar geleden: Januari 1968 en januari 1993

50 JAAR GELEDEN

 

Januari 1968

dinsdag 2 In het holst van de nacht wordt voor het hoofdkantoor van de Rijkspostspaarbank in de Van Baerlestraat Amsterdams laatste houten tramwachthuisje verwijderd.
donderdag 4 Maar liefst 24 kilo hasj treffen rechercheurs aan in een auto langs de Amstel, de grootste partij ooit in Nederland. De Amerikaanse handelaar Robert N.G. (20) gaat de cel in, zijn 15-jarige vriendinnetje uit Zuid wordt opgenomen in de psychiatrische afdeling van het Wilhelmina Gasthuis.
woensdag 10 Gewaarschuwd door de benedenburen nemen agenten een kijkje in de bovenwoning van een bejaarde broer en zus in de Eerste Helmersstraat. Ze vinden er de enige dagen geleden overleden 81-jarige J. Rijlaarsdam naast zijn bed. Zijn 79-jarige zus krijgt een plekje op de psychiatrische afdeling van het Noodziekenhuis Zeeburg.
donderdag 11 Een trambestuurder van lijn 2 schiet met een ijzeren wisselstang de 55-jarige passagier mevrouw A. Elers te hulp. Zij is met haar anti-gladheidijzers vast komen te zitten in de draaischijf van het tramstel. Hij weet haar weer lost te wrikken.
zaterdag 13 Terwijl sneeuwval en regen voor grote gladheid zorgen, kampt de Stadsreiniging met ziekte door de griepgolf die de stad teistert. Toch lukt het om 25 van de 30 strooiwagens uit te laten rijden met bij elkaar 400 ton zout.
maandag 15 Een heterdaadje op de Herengracht: kolenboer J.H. van der L. (29), bijrijder J.N. (20) en monteur A.L.W. (19) worden betrapt bij het forceren van parkeermeters.
donderdag 18 De KNSB heft de schorsing van de Amsterdamse schaatser Ernst Beets (20) op. Bij de contra-expertise van zijn positieve dopingtest tijdens het Nederlands kampioenschap op de Jaap Edenbaan in december zijn geen sporen van doping gevonden.
vrijdag 19 "Alles trekt weg uit de binnenstad", zegt kapper Janssen (70) uit de Langebrugsteeg, nu na het Hoofdbureau van Politie en de Tabaksveiling ook De Nederlandsche Bank uit de buurt gaat verhuizen. "Ik verlies veel klanten."
woensdag 24 Rijschoolhouders Bob en Lothar de Bruijn bouwen een bestelwagen om tot een beveiligde geld- en waarde transportwagen. "In Engeland en Zwitserland vervoeren particulieren ondernemingen al jaren geld, goud of diamanten." Modeketen C&A heeft belangstelling.

Dinsdag 23 januari 1968
KNVB onderzoekt dopinggebruik DWS
"Wij staan perplex en zullen deze gang van zaken niet accepteren." DWS-bestuurslid Ab Luikinga lijkt overdonderd door het nieuws dat de KNVB een onderzoek start naar "dopinggebruik in het recente verleden" bij de Amsterdamse hoofdklasser. Aanvoerder Piet Kruiver vindt het "een giller" en aan trap na voor de slecht spelende club, die een paar seizoenen geleden nog landskampioen was.
Aanleiding voor het bondsonderzoek is een brief van contractspeler Gerrit Borghuis over "bepaalde ervaringen" met stimulerende middelen. "Ik heb helemaal niets te zeggen", reageert hij in Het Parool. Masseur F.A. Moll meent dat het om vitaminepreparaten gaat, maar volgens trainer Laszlo Zalai krijgen de spelers helemaal niks "Ze komen twee uur voor de wedstrijd bijeen en ik ben bij hen van de eerste tot de laatste seconde."
Bondsarts Wim Mosterd wil dat er een dopingreglement komt. "De kwestie DWS heeft het probleem weer in de aandacht geplaatst. Ik ben er al lang van overtuigd dat in de Nederlandse voetbalwereld gebruik wordt gemaakt van stimulantia", zegt hij.

25 JAAR GELEDEN 

 

Januari 1993

maandag 4 Winkeliers en bezoekers van het winkelcentrum Magna Plaza zijn de dupe van een valse bommelding.
dinsdag 5 22 buitenlanders zonder geldige verblijfspapieren worden aangehouden in een café in Amsterdam-West en overgedragen aan de vreemdelingenpolitie voor identiteitsonderzoek. De 59-jarige eigenaresse blijkt in bezit te zijn van diverse buitenlandse paspoorten.
donderdag 7 De ontwikkeling van een digitale topografische kaart van het Amsterdams grondgebied gaat bijna zes miljoen gulden meer kosten, dan de tien miljoen die het gemeentebestuur in 1983 had berekend.
vrijdag 8 Drie gedetineerden weten te ontsnappen uit de Bijlmerbajes met aan elkaar geknoopte lakens. "Een klassieke ontsnapping", zegt Justitie. Een klopjacht in de buurt levert niets op.
dinsdag 12 "Het doet me denken aan een gasfittersbedrijf." Of hoofdcommissaris Wil van Ingen écht blij is met het nieuwe logo van de Nederlandse politie? Tja... "Een symbool dat de politie midden in de samenleving staat" is het in ieder geval niet. Het Amsterdamse korps gaat het daarom niet gebruiken.
Schrijver en cineast Theo van Gogh (35) krijgt een maand voorwaardelijk en f 2000,- boete wegens laster aan het adres van "derderangs schrijver" Leon de Winter. "Geweldig!", reageert hij.
vrijdag 15 Regen door een lek in het glazen dak van het Stedelijk Museum heeft schilderijen van Elsworth Kelly en Julian Schnabel beschadigd, alsook een papier-maché reliëf van Jan Schoonhoven.
maandag 18 De 34-jarige radiopiraat en oprichter van Einstein TV Pietje Hendriks wordt doodgeschoten in een café aan de Spaarndammerdijk. De politie houdt rekening met een liquidatie.
dinsdag 19 Amsterdams 'kunstpaus'André Jansen moet opstappen van de gemeente. Het hoofd kunstzaken op het stadhuis verzet zich tegen de reorganisatie en de benoeming van een vrouwelijke topambtenaar.
vrijdag 22 Politie en universiteit gaan met Actie Spaak de enorme fietsendiefstal en handel in gestolen fietsen op en rondom het Binnengasthuisterrein te lijf.
donderdag 28 Willem Frederik Hermans, schrijver van het Boekenweekgeschenk, wil best in de Boekenweek naar Amsterdam komen, maar onder twee voorwaarden. Het stadsbestuur moet een politie-escorte regelen en zijn verontschuldigingen aanbieden aan voor de gemeentelijke culturele boycot in 1986 tegen de "de grote schrijver Hermans" na zijn omstreden gastcolleges in Zuid-Afrika.

Zaterdag 30 januari 1993
Auschwitz-monument vernield
"Een gruwelijke daad van terrorisme." Jan Wolkers is onthutst bij het zien van de schade aan het door hem ontworpen monument Nooit meer Auschwitz, dat net is overgebracht van de oorspronkelijke plek op de Nieuwe Oosterbegraafplaats naar het Wertheimpark. De zes glazen spiegelpanelen zijn finaal aan gruzelementen geslagen in de nacht vóór de jaarlijkse herdenking van de bevrijding van het vernietigingskamp.
Wolkers: "Zoiets verwacht je niet in Amsterdam. Verschrikkelijk ook voor de mensen die naar de herdenking komen." Verzetsorganisaties en Joodse instellingen reageren al even verbijsterd. Het Nederlands Auschwitz Comité kondigt spoedig herstel aan; burgemeester Ed van Thijn zegt elektronische beveiliging toe.
De volgende dagen worden de geschonden panelen bedekt onder een bloemenzee. Binnen een week meldt de 38-jarige glazenier R.S. zich in gezelschap van misdaadjournalist Peter R. de Vries op het politiebureau. Hij heeft de glazen panelen geplaatst en bekent nu dat hij ze met een pikhouweel heeft vernield uit angst voor de ontdekking van een constructiefout. Niet uit antisemitische motieven. Zijn advocaat Max Moszkowicz gelooft hem: "Anders had ik deze zaak nooit aangenomen."

50 en 25 jaar geleden: November/December 1967 en 1992

50 JAAR GELEDEN

 

November 1967

vrijdag 3 Er is massale vogel- en vissterfte in de Coenhaven na de illegale dumping van vijftien vaten met het zeer giftige insectenverdelgingsmiddel Endrin. vrijdag 17 De urinoircommissie van de Stadsreiniging pleit bij het stadsbestuur voor het verwijderen van 60 krullen. Wie hoge nood heeft, kan in deze moderne tijden heel goed terecht in cafés of koffiehuis.
vrijdag 24 Chef-dierenverzorger Theo de Vlieger van Artis wordt in de cabaretclub Moulin Rouge aangevallen door een van de twee leeuwinnen waarmee stripteasedanseres Cleopatra Kruiswegt optreedt. Hij was er vanwege de vergunning. Eigenaar Kees Manders weet het slachtoffer te ontzetten.
dinsdag 28 "Die grond is veel te duur voor een papierfabriek", zegt Maup Caransa na aankoop van Papierindustrie Nestelroij-Trompenburg. De productie verhuist naar een industrieterrein elders in de stad. Na sloop van de fabriek komt op het terrein op de hoek van de Amsteldijk en de Trompenburgerstraat een kantorencomplex.
dinsdag 28 Na een jaar proefnemingen voert Amsterdam als eerste gemeente de plastic huisvuilzak in, voorlopig alleen in de Westelijke Tuinsteden.

December 1967
vrijdag 1 Het tekort op de gemeentelijke begroting voor 1968 bedraagt f 94 miljoen, een record. B&W vreest dat het oploopt tot boven de f 100 miljoen. zondag 3 Zeven jongens weten na het neerslaan van een bewaker te ontsnappen uit het Lloyd Hotel, de jeugdgevangenis aan de Oostelijke Handelskade.
maandag 4 Wethouder Guus Hamm steekt om kwart over vier 's nachts het laatste restje stadsgas uit het GEB-gasleidingnetwerk aan, waarna ook de laatste twee stadssecties worden aangesloten op aardgas.
maandag 11 De 12.000 toeschouwers van de Zesdaagse van Amsterdam in de RAI worden tussen de wielerwedstrijden vergast op demonstratiewedstrijdjes door judoka Wim Ruska en bokser Bep van Klaveren.
vrijdag 22 De Amsterdamse schaatser Ernst Beets, afgelopen zaterdag nog derde op de 500 meter tijdens het Nederlands kampioenschap, wordt na een positieve dopingtest door de KNSB geschorst.
dinsdag 26 Tientallen boze Jordanezen bellende de Vara over het televisiestuk De Jordaan, gebaseerd op de toneelbewerking die Herman Bouber maakte van Israël Querido's vierdelige epos over de wijk. Ze storen zich aan het beeld van een dronkenmans- en hoerenbuurt.

Donderdag 7 december 1967

Amerikaanse verkeersprofessor lanceert omstreden wegenplan
Geen metrolijn, zoals de dienst Publieke Werken wil, maar een stadsspoornetwerk in combinatie met een sneltramnet. En om te beginnen de aanleg van zes 'citywegen' vanaf de snelwegen naar het centrum. Geef de stad een kans heet het rapport van de Amerikaanse verkeers- en stedenbouwkundige David. A. Jokinen over oplossingen voor de verkeersproblematiek in onder meer Amsterdam. De eerste twee 'citywegen' tekent hij dwars door de Kinkerbuurt en de Pijp: die twee wijken moeten worden gesloopt.
Burgemeester Ivo Samkalden reageert furieus: "Een frontale aanval op de bestaande plannen van Amsterdam!" Ingenieur De Gier, hoofd van de gemeentelijke afdeling Stadsontwikkeling, gaat nog een stap verder: "Ik zie een beeld voor me van een verpauperde Amerikaanse stad met wonen en werken langs verkeersriolen."
Maar in Het Parool vindt VVD-gemeenteraadslid Hans Gruyters dat het Plan Jonkinen een kans moet krijgen. "Hij laat zien dat de plannen van Publieke Werken – hoe verdienstelijk ook – niet alleenzaligmakend zijn."

 

25 JAAR GELEDEN

 

November 1992

zondag 9 In afwachting van een definitief monument voor de Bijlmerramp wordt er rondom een boom 'die alles zag' een tijdelijke gedenkplaats ingericht.
woensdag 11 In Artis drukt nijlpaardmoeder Tanja haar net geboren jong dood. Niet voor het eerst en daarom was Tanja aan de prikpil. Tevergeefs.
zondag 15 In Paradiso worden in een kooi enkele tientallen losse wapens uit Oost- en West-Europa geëxposeerd die worden gebruikt in de burgeroorlog in Bosnië, Kroatië en Servië.
woensdag 18 De Amsterdamse politie huurt voor f 100.000,- de Amerikaanse managementgoeroe Tom Peters in om een workshop te geven aan het hogere management over meer verantwoordelijkheid geven aan de basis.
donderdag 19 Honderd gemaskerde actievoerders van de Anti Fascistische Aktie Amsterdam verstoren in Hotel Slotania een bijeenkomst van de extreem-rechtse Centrum Democraten.
vrijdag 20 De dienst Riolering luidt de noodklok nu steeds meer kattenbezitters de inhoud van hun kattenbak door het toilet spoelen. Het grit blijft op de bodem van rioleringsbuizen liggen, waardoor het riool versteent.

December 1992
vrijdag 4 Het wijkcentrum van stadsdeel De Baarsjes wil dat het politiewijkteam Mercatorplein een speciale eenheid formeert om de drugsoverlast in de buurt te bestrijden. "Als de politie niets doet, stoppen de bewoners met hun pogingen om de leefbaarheid van de buurt te verbeteren."
woensdag 9 Coffeeshop The Bulldog treft een financiële schikking met de Berlijnse student die vorig jaar juli een dwarslaesie opliep tijdens 'schermutselingen' met twee personeelsleden.
maandag 14 Bewoners van de Watergraafsmeer dienen uit vrees voor het vrijkomen van radioactiviteit bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een bezwaarschrift in tegen de vergunning voor de deeltjesversneller in kernenergie-instituut Nikhef.
dinsdag 15 Het Horeca Interventie Team valt 21 horecazaken binnen. Politie, douane en belastingdienst zijn vooral geïnteresseerd in het doen en laten van de eigenaren, die worden verdacht van belastingfraude, handel in harddrugs of vuurwapenbezit. De Vreemdelingenpolitie zet 37 illegale vreemdelingen met een strafblad direct het land uit.

woensdag 29 "Sterilisatie van dit soort grote dieren is nooit eerder gedaan," jubelt de woordvoerder van Artis na het steriliseren van nijlpaard Joop, een wereldprimeur.

Maandag 2 november 1992
Groep Joegoslavische zigeuners ongewenst bij de Gaasperplas
Een groep van 37 zigeuners die het afgelopen weekeinde is neergestreken op de parkeerplaats bij de Gaasperplas, moet van de politie vertrekken. Naar eigen zeggen zijn ze ontvlucht aan het oorlogsgeweld in Joegoslavië na een zwerftocht door Italië, Frankrijk en België in Amsterdam beland. "Het enige wat we willen is een vaste plek tot het daar weer rustig is", zegt hun woordvoerder. Politiek asiel aanvragen is geen optie, omdat de groep dan uit elkaar zou vallen. En daar voelen ze niets voor.
De groep vindt uiteindelijk een plek op Camping Zeeburg en groeit daar aan tot 65 personen. Maar als een televisiekijker uit Scheveningen in het NOS-Journaal zijn gestolen caravan herkent, is de maat vol voor de campingbaas. "Van die mensen heb ik geen last, maar ik wens geen gestolen waar op mijn camping." Het stichtingsbestuur van de camping denkt er echter anders over: de zigeuners moeten als gewone campinggasten worden behandeld, met alle daaraan verbonden rechten en verplichtingen. Bestuurslid J. Loose: "Dat de caravan waarin de familie woonde was gestolen, was die mensen niet bekend."