25 & 50 jaar geleden

50 en 25 jaar geleden: januari 1967 en januari 1992

50 JAAR GELEDEN

Januari 1967

dinsdag 3 Op de met halve spoorbomen beveiligde spoorwegovergang bij station Sloterdijk komen kort na elkaar twee treinen in botsing met respectievelijk een personenauto en een kraanwagen van de politie, die de eerder geschepte auto wil wegslepen.
zondag 8 7000 toeschouwers zien Kees Verkerk en Stien Kaiser de nationale titels langebaanschaatsen winnen op de Jaap Edenbaan.
maandag 9 De melkoorlog bereikt ook Amsterdam als enkele filialen van Spar melk in plastic verpakking voor 49 cent verkopen, zonder winstmarge.
zaterdag 14 Beatdanseres Helen Leclerq is boos op televisieregisseurs die louter buitenlandse dansers engageren. Na een demonstratie door de stad treedt zij met haar dansgroep uit protest op in het Nieuwe de la Mar.
zondag 15 In de Londense hotelkamer van de Amsterdamse kunstschilder J.A. van der S. wordt de buit gevonden van de inbraak vorige week bij juwelier Regli in de Kalverstraat: 591 horloges, 64 ringen en broches, armbanden en halssnoeren ter waarde van f 100.000.-.
donderdag 19 Lagereschoolleerlingen krijgen de komende maanden verkeersonderricht in de tijdelijke, mobiele verkeerstuin van het Verbond voor Veilig Verkeer. Plaats van gebeuren is de GVB-busgarage in de Jan Tooropstraat.
vrijdag 20 Op het Amstelstation moet treinreiziger G.M. Hendriks (50) zijn vergeefse sprong naar de al vertrekkende stoptrein richting Utrecht met de dood bekopen.
zondag 22 Een groep van 60 jongeren demonstreert bij enkele kerken tegen de oorlog in Vietnam. Uit principiële gronden is er geen vergunning aangevraagd, een grote politiemacht staat paraat.
maandag 23 Was het kortsluiting of een achteloos weggooide sigaret? Hoe het ook zij, er is enorme brandschade in de Korte Leidsedwarsstraat. De cafés Shocking Bar en Golden Steps zijn verwoest, de dancings Caramella en Lucky Star zwaar beschadigd.
dinsdag 24 De Duitse prins Metfried zu Wied vindt op een kijkdag van veilinghuis Max van Waay aan het Rokin tien schilderijen terug die vorig jaar uit zijn onbewoonde familiekasteel zijn gestolen.
donderdag 26 Een ontspoorde goederentrein zorgt voor een ravage op het westelijk spooremplacement bij het Centraal Station.
zaterdag 28 De Amsterdamse Hockey & Bandyclub viert zijn 75-jarig bestaan met een bandywedstrijd op de Jaap Edenbaan. Bandy is een wat vergeten voorloper van ijshockey.

Donderdag 19 januari 1967
Eerste van reeks branden: is er weer een pyromaan actief?
Een nachtelijke brand richt bij kunsthandel Roelofs op Rokin 106 grote schade aan. Enkele kostbare schilderijen en Saksisch porselein gaan verloren. Dezelfde avond worden smeulende, met petroleum overgoten deurmatten gevonden bij de juridische boekhandel van Scheltema en Holkema op de Grimburgwal en bij woningen in Spuistraat, Nes, Weesperzijde en Graaf Florisstraat. De vrees slaat toe: is de pyromaan teruggekeerd die vorig jaar actief was in de Bethaniënbuurt?
De volgende dag is het wéér raak. Nu in het atelier en woonhuis van naaldkunstenares Cecile Dreesmann in de Anna Vondelstraat. Twee Braziliaanse toeristen zien een haastige blonde vrouw in regenjas 'iets' in de brievenbus gooien. Onderzoek leert dat het in petroleum gedrenkte oliepitten zijn. Alleen de buitendeur wordt door brand verwoest. Ook de zes pogingen tot brandstichting in de nacht van vrijdag 20 op zaterdag 21 januari richten weinig schade aan. De pyromaan heeft dit keer in petroleum gedrenkte proppen papier aangestoken en door de brievenbussen gegooid. De politie stelt een verscherpte surveillance in, vooral in stille straten.

 

25 JAAR GELEDEN

Januari 1992

woensdag 1 In het Friese Elsloo onthult oudejaarsvereniging Vesuvius de grootste nieuwjaarstunt in haar geschiedenis: het op tweede kerstdag bij Madame Tussauds' op de Dam gestolen wassenbeeld van de voormalige Sovjetleider Michael Gorbatsjov.
donderdag 2 De nachtbus hoeft niet te verdwijnen, zegt het GVB, nu er minder verlies is door een toename van het aantal reizigers.
vrijdag 3 De 60 stadsnomaden aan de Gevleweg barricaderen hun gekraakte terrein met betonblokken. Ze vrezen een dreigende invasie van andere stadsnomaden uit illegale kampementen die binnenkort worden ontruimd.
zaterdag 4 Voormalig PvdA-wethouder Jan Schaefer wil in 1994 meedoen aan de verkiezingen voor de deelraad binnenstad, om "dit nieuwe stadhuisje" van binnenuit op te blazen.
dinsdag 8 Alle 104 personeelsleden van de sigarettenfabriek BAT krijgen na de sluiting deze zomer een gouden handdruk – de fabriek draait winst.
woensdag 9 De Bijenkorf heeft een werkervaringsprogramma voor 200 tot 300 kansarmen, in het bijzonder allochtonen. "De mensen achter de toonbank moeten toch enigszins een afspiegeling moeten zijn van het klantenpubliek."
woensdag 15 De benoeming van de vrijzinnige Algerijnse islamgeleerde Mohammed Arkoun tot bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam stuit op bezwaren van de twee grootste moslimorganisaties in Nederland, de Turkse TICF en de Marokkaanse Ummon.
vrijdag 17 Het aantal tasjesroven op bejaarden door Marokkaanse jongeren neemt volgens het tienerteam van de politie in Osdorp schrikbarend toe.
maandag 20 "We hebben nu een schoonmaakmiddel gevonden waar de milieu-inspectie geen bezwaar tegen heeft," zegt GVB-directeur Ben Smit bij de start van een grote schoonmaak van met graffiti bekladde metrostellen.
maandag 27 De Amerikaanse restaurateur Daniel Goldreyer eist f 200 miljoen smartengeld van het Stedelijk Museum, de gemeente Amsterdam, enkele kunstexperts en media na de kritiek op zijn restauratie van het schilderij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue.
zaterdag 25 Jan Schaefer bereidt met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en wijkopbouworganen een particulier referendum voor over de wenselijkheid van een deelraad voor de binnenstad.
dinsdag 28 De instelling van een deelraad voor de binnenstad wordt op de lange baan geschoven, nu na PvdA, Groenlinks en VVD ook D66 zwicht voor de druk van Schaefer en de zijnen.

dinsdag 28 januari 1992
Inval in renovatiepanden Transvaalbuurt
"Men zegt dat de Transvaalbuurt vroeger een gezellige buurt was", reageert een bange bewoonster na de nachtelijke actie van de politie in de Reitzstraat tegen de toegenomen criminaliteit. "Maar ik vind het hier naar. In het huis hier tegenover werd gedeald en prostitutie bedreven. Voor de islamitische slagerij is vorig jaar iemand vermoord." (Ruim een jaar later is een heel stuk van de straat gesloopt in afwachting van nieuwbouw, zoals de foto van Hans Aarsman laat zien.)
Bij de invallen in zeven gekraakte sloop- en renovatiepanden arresteert de politie 59 merendeels illegale buitenlanders. De arrestanten worden verdacht van georganiseerde straatberovingen, inbraken en zakkenrollerij. Belangrijkste werkterrein van de bendes is het Amstelstation. In de panden wordt een groot aantal geroofde koffers, tassen en portemonnees aangetroffen.
Er hingt in de buurt ook een "ontzettend bedreigende sfeer", zegt hoofdinspecteur G. Kalkhoven van bureau Linnaeusstraat. Sommige mensen durfden de straat niet meer op. Hij benadrukt dat het er niet om ging dat veel krakers illegalen waren. "De aanpak van criminaliteit staat bij ons voorop." Opsporing van illegalen heeft geen prioriteit, bevestigt politiewoordvoerder Klaas Wilting. Amsterdam telt ongeveer 30.000 illegalen, velen werken onder andere in naaiateliers en horeca.

50 en 25 jaar geleden: oktober 1966 en oktober 1991

50 JAAR GELEDEN

Oktober 1966

maandag 3 De Amerikaanse toneelschrijver Arthur Miller ontvangt na afloop van een openbaar interview door studenten in de Kleine Komedie een oude prent van Amsterdam en een witte provofiets.
dinsdag 4 Een gezelschap soepfabrikanten valt een welkom van het gemeentebestuur ten deel in het Stedelijk Museum.
dinsdag 11 De PvdA-raadsfractie dient een initiatiefvoorstel in om de vrijheid van demonstratie op te nemen in de Algemene Politie Verordening.
De nieuwe gebouwen van de Vrije Universiteit worden feestelijk in gebruik genomen. Studentenvakbonden betreuren het "kostbare vreugdebetoon" vanwege de onderwijsbezuinigingen.
woensdag 12 Op de wegen rondom het sportpark De Eendracht, dat nog in aanbouw is, komt een tijdelijk wielercircuit.
zondag 16 In de Sloterplas gaat de Cockelbockel te water, de eerste door amateurs gebouwde onderwatercabine die plaats biedt aan vier duikers en een radioverbinding heeft met de wal.
woensdag 19 De eigenaar van nachtclub The Blue Note op het Leidseplein koopt in de Korte en de Lange Leidsedwarsstraat zeven panden om er een beatcentrum te vestigen.
donderdag 20 De PTT onderzoekt de verdwijning van een envelop met f 100.000,- die de ABN vorige week vanuit het nieuwe postkantoor aan de Oosterdokskade aangetekend heeft verstuurd naar een bankfiliaal in het Brabantse Etten.
Een boete van f 100,- eist officier van justitie Jan Abspoel tegen schrijver Gerard van het Reve, die terecht staat voor zijn "smalende godslasteringen" in het tijdschrift Dialoog en in zijn boek Nader tot U.
zaterdag 22 Theater Frascati besluit om geen zaal meer te verhuren aan provo's voor hun wekelijkse teach-in. Locoburgemeester Peter Koets reageert teleurgesteld.
woensdag 26 Politierechter Romke de Waard geeft drie demonstranten drie weken cel (twee voorwaardelijk) voor het beledigen van een bevriend staatshoofd. Zij zouden tijdens een Vietnamoptocht "Johnson moordenaar" hebben gescandeerd, maar houden vol dat ze "Johnson molenaar" riepen.
donderdag 27 Gerard Cox en Eric Herfst van cabaretgroep Lurelei krijgen na de première van de voorstelling Relderelderel procesverbaal wegens "opzettelijke belediging van hare majesteit de koningin" in het liedje Arme Ouwe.
vrijdag 28 Jan Stikkers wordt in de kapel van de heiligen Addy en Mari in de Hartenstraat gewijd tot Vader Serapion, bisschop van de Syrisch-orthodoxe, Chaldeeuws-katholieke kerk.

Dinsdag 4 oktober
Contactverbod met provo voor buitenlandse journalisten
De Amsterdamse vreemdelingenpolitie beschouwt buitenlandse journalisten, fotografen en journalisten die contact zoeken met provo's voortaan als ongewenste vreemdelingen. Zij lopen de kans het land te worden uitgezet, omdat hun activiteiten de kans op verstoringen van de openbare orde "vergroten of zelfs animeren", zegt hoofdinspecteur J. Kuipers.
Eerder beschuldigde burgemeester Gijs van Hall de Amerikaanse cameraman André H. Carbe ervan dat hij provo's betaalde voor interviews. Carbe maakt een reportage over provo voor de Bayerische Rundfunk. "Wij hebben DM 2000 betaald voor hun medewerking", geeft hij toe. "Ik vind dat niet zo prettig, maar ik zie niet in waarom we níet zouden betalen."
De documentairemaker schreef aan Van Hall dat hij meerdere malen geprobeerd heeft medewerking van de autoriteiten te krijgen, steeds zonder resultaat. "Wanneer de film dan eenzijdig uitvalt, en ik betwijfel of u voldoende filmkundig bent om dat te kunnen beoordelen zolang de documentaire niet klaar is, is dat geheel voor uw verantwoordelijkheid."

 

25 JAAR GELEDEN

Oktober 1991

dinsdag 1 Schrijver Harry Mulisch geeft na 2,5 jaar zijn juridische verzet tegen de komst van het casino bij het Kleine-Gartmanplantsoen op.
woensdag 2 Het gemeentebestuur reserveert f 500.000,- om in 1992 alarmkastjes in woningen van 13.000 75-plussers te kunnen plaatsen.
zaterdag 5 Minister Hedy d'Ancona wil de helft van het begrotingstekort van f 20 miljoen voor het nieuwe voetbalstadion in Zuidoost dichten, mits Ajax en de KNVB een contract sluiten met de NOS over de uitzendrechten van de nationale voetbalwedstrijden. Maar de club wil de deur openhouden voor de commerciële omroepen.
donderdag 10 De Amsterdamse korpsleiding stelt een Surinaamse agent van bureau Warmoesstraat buiten functie vanwege ongewenste contacten met criminelen en handel in harddrugs.
zaterdag 12 Zeven spelers van het tweede elftal van voetbalvereniging FC Amstelland slaan de scheidsrechter knock-out en schoppen drie spelers van tegenpartij Buitenveldert het ziekenhuis in nadat hun vierde doelpunt is afgekeurd en worden gearresteerd.
dinsdag 15 Vrijwel alle gevangenen en een groot aantal bewakers van de Bijlmerbajes lopen na de warme lunch een voedselvergiftiging op.
donderdag 17 De gegevens over het ziekteverzuim bij de gemeente zijn volstrekt onbetrouwbaar als gevolg van het ingewikkelde computersysteem.
Meer belasting voor een grote, dikke hond en minder voor een klein keffertje, is de boodschap van een ambtelijke notitie over een nieuwe opzet van de hondenbelasting.
maandag 21 De Deense Ina Munck, weduwe van de kunstenaar Walter C. Gluck, alias Viktor IV, schenkt de nagelaten kunstwerken van de hippiekoning aan het Amsterdams Historisch Museum.
dinsdag 22 Als het aan het gemeentebestuur en winkeliersvereniging van de Kalverstraat ligt, maakt het asfalt binnen twee jaar plaats voor sierbestrating en verdwijnen de gesloten rolluiken en ontsierende buitenreclames.
donderdag 24 "Iedereen is het er over eens dat er dringend wat voor deze groep moet komen,", reageert directeur L. Tiel van het Sociaal Agogisch Centrum als het ministerie van Justitie weigert mee te werken aan de opvang en detentie van criminele jonge Marokkanen in een pand in de Pijp.
zaterdag 26 Schade aan door de dienst Parkeerbeheer weggesleepte auto's moet voortaan door de gemeente worden vergoed, oordeelt de arrondissementrechter in een proefproces.

Woensdag 9 oktober 1991
Who's Afraid of Red, Yellow and Blue blijkt overgeschilderd
De Amerikaanse restaurateur Daniel Goldreyer heeft het zwaar beschadigde schilderij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue van Barnett Newman bij de renovatie inderdaad overgeschilderd met een verfroller. Het doek in het Stedelijk Museum werd in 1986 door een verwarde bezoeker ernstig beschadigd met een mes. De restauratie kostte maar liefst f 815.000,-, veel meer dan het begrote half miljoen, aldus het rapport van de commissie onder leiding van museumdirecteur Wim Beeren.
Beeren vindt de restauratie geslaagd, ook al wijken de structuur en kleur van het rode vlak nu af van het oorspronkelijke doek. Commissielid en museumrestaurateur Elisabeth Bracht denkt daar anders over. Goldreyer gebruikte acrylverf, die de originele olieverflaag heeft aangetast en niet meer kan worden verwijderd, zegt zij. Kees Aben, hoofd van de restauratieafdeling, reageert geschrokken op vragen van journalisten. "Ik wil mijn baan niet kwijt en het is niet mijn bedoeling het museum in een kwaad daglicht te stellen, maar de directie en de restauratoren spreken twee verschillende talen."

50 en 25 jaar geleden: september 1966 en september 1991

50 JAAR GELEDEN

September 1966

donderdag 1 De benzineprijsoorlog gaat een nieuwe ronde in als de witte pomphouders de prijsverlaging van de grote merken pareren door nog eens twee cent lager te gaan zitten op 46,9 cent per liter.
vrijdag 2 De openbare en de katholieke bibliotheken gaan nauw samenwerken in gezamenlijk filialen.
zaterdag 3 Brigadier J. Bierenbroodspot van de politiemotordienst veroorzaakt een ongeluk bij het Bloemencorso. Hij botst met hoge snelheid op een auto die op teken van een politievrijwilliger vanaf de Prinsengracht de Vijzelstraat oversteekt.
dinsdag 6 Bernhard de Vries (25) wordt geïnstalleerd als gemeenteraadslid voor Provo.
woensdag 7 Debutant Johan Cruijff scoort in de interland voor de Europese beker van het Nederlands elftal tegen Hongarije (2-2).
donderdag 8 Artis ontvangt tientallen telefoontjes over een pinguïn in de Weespertrekvaart. "Wij worden wel vaker gebeld door grappenmakers die vreemde dieren zien", is de eerste reactie. Maar bij telling ontbreekt een jong. Vorig jaar ontsnapten er ook al twee.
maandag 12 Op een enorme zandvlakte in het Westelijk Havengebied gaat de eerste paal voor de olieraffinaderij van Mobil Oil in de grond. De ruwe olie komt door een pijpleiding van mammoettankers in Rotterdam.
woensdag 14 Justitie laat 77 exemplaren van de nieuwe provo-uitgave God, Nederland en Oranje in beslag nemen; ook worden enkele redacteuren opgepakt.
donderdag 15 Na terugkeer van een damtoernooi in het Franse Alès wordt supertalent Ton Sijbrands (16) de toegang tot het Hervormd Lyceum ontzegd. De rector eist dat hij net als alle andere jongens zijn haar kort laat knippen. vrijdag 16 Onder het toeziend oog van een grote politiemacht houdt het tamboer- en trompetterkorps van het Veteranen Legioen Nederland op de Dam een militaire taptoe.
zaterdag 17 Op de Bosbaan vinden de Noord-Europese kampioenschappen waterski plaats.
zondag 18 Ruim 1000 mensen trekken door de stad uit protest tegen de voorgenomen vrijlating van de zieke oorlogsmisdadiger Willy Lages.
vrijdag 23 Twee 'donker uitziende mannen' plegen een gewapende overval op het hulppostkantoor aan de Rijksstraatweg in Duivendrecht en ontkomen met een vluchtauto.
woensdag 28 Agenten van bureau Mosplein rollen een jeugdbende op die in een paar maanden tijd op strooptochten door de binnenstad tientallen bromfietsen hebben gestolen.

Vrijdag 2 september 1966

Ontsnappen uit Lloyd Hotel is niet moeilijk
"Het Lloyd Hotel is geen gevangenis maar een van negen rijksinrichtingen voor moeilijk opvoedbare jongeren", reageert woordvoerder H.S. Dijk van het ministerie van Justitie na de zesde ontsnapping sinds de opening vorig jaar. Vorige week braken vijf jongens uit; de nachtwakers hadden ze met lakens vastgebonden. Met al die zware tralies voor de ramen oogt het monumentale pand (ooit gebouwd voor Russische en Poolse immigranten op weg naar Amerika) weliswaar als een gevangenis, maar het is een 'doorgangshuis' voor 30 minderjarigen in afwachting van hun berechting of plaatsing onder toezicht van de regering. Er gelden geen al te strikte regels. De jongens verrichten eenvoudige werkzaamheden, zoals het in elkaar zetten van plastic emmertjes, en krijgen onderwijs aangeboden. Om 22:00 uur gaan de lichten uit en de slaapzalen op slot. Ontsnappen is niet al te moeilijk. "Ideaal is het niet", geeft Dijk toe. "We verkeren nog in het beginstadium, zoals de hele kinderbescherming nog min of meer in de kinderschoenen staat."

 

25 JAAR GELEDEN

September 1991

dinsdag 3 Volgens de BVD is de Surinaamse cocaïnemaffia door al te coulante selectieprocedures bij werving van allochtone agenten met bijna twintig personen geïnfiltreerd binnen het Amsterdamse politiekorps.
Amsterdam begint een nieuwe campagne tegen hondenpoep.
donderdag 5 Ambtenaren krijgen 2,5 uur actietijd voldoende om mee te doen aan demonstraties of acties in de stad.
vrijdag 6 Vele tientallen miljoenen zijn verspeeld door slecht financieel beheer bij gemeentelijke diensten en bedrijven.
maandag 9 Het vermoedelijke IRA-lid Peter McNally (45) wordt op straat aangehouden. In zijn woning in de Elandstraat worden een pistool en munitie aangetroffen.
woensdag 11 Politie, GAK, FIOD en Belastingdienst treffen bij drie autosloopbedrijven aan de Meteorenweg meer kentekenbewijzen aan dan geregistreerde auto's en enkele verdachte opkopingsregisters.
Vandaag opent in de Stopera een tentoonstelling van tekeningen van Israëlische en Palestijnse kinderen.
vrijdag 13 Één avondzaak op 20.000 inwoners is te weinig, vindt de PvdA, die het kabinet vraagt om er meer toe staan.
Al na drie dagen sluit het politiewijkcentrum Rivierenbuurt wegens personeelsgebrek.
dinsdag 17 Het personeel van het GVB trekt zich niets aan van het verbod op een 24-uurs staking.
woensdag 18 V&D opent in de Kalverstraat na een ingrijpende verbouwing het eerste warenhuis nieuwe stijl. De verliesgevende supermarkt op de begane grond heeft plaatsgemaakt voor een bakkerij en ook de witgoedafdeling is verdwenen.
vrijdag 20 Gemeente en GVB moeten op zoek naar geld voor aanleg van toegangshekken bij de metro nu het Rijk geen f 40 miljoen wil bijdragen.
dinsdag 24 Rechercheur S.V. van bureau IJtunnel blijkt een lijkenpikker: hij ontving steekpenningen van een crematorium voor het bezorgen van lijken zonder nabestaanden.
woensdag 25 De politie maakt in een woning aan de Botteskerksingel (Osdorp) een einde aan een bloedig gevecht tussen drie pitbulls. Behalve de dieren honden is er niemand thuis.
donderdag 26 Een Amsterdamse tandarts wordt er van verdacht miljoenen te hebben verdiend aan wereldwijde handel in lsd gedoopte vellen papier.
zondag 29 Het Okura Hotel schenkt zowel Artis als stadsdeel De Pijp f 50.000,-. De Pijp gaat het geld besteden aan een onderwijsproject van allochtone kinderen, de dierentuin aan renovatie van de apenrots.

Vrijdag 6 september 1991
Gesteggel om sloop en bouw voetbalstadions
Verbouwing van het wat krakkemikkige stadion tot een topvoetbalarena is veel goedkoper dan de bouw van een nieuw stadion in Zuidoost, betogen directie en bestuur van het Olympisch Stadion op vrijdag 6 september op een hoorzitting van stadsdeel Zuid over de sloopplannen van het stadion: f 65 miljoen tegen f 202 miljoen. Het Ajax-bestuur reageert onmiddellijk. Ajax permanent in het Olympisch Stadion? Oh nee, hooguit vier jaar. Bestuurslid Uri Coronel (op de foto tweede van links, naast voorzitter Michael van Praag): "Wij zijn bereid de kosten voor het opknappen van het Olympisch Stadion voor onze rekening te nemen. Maar wij blijven ons kapot vechten voor een nieuw stadion bij Strandvliet." Een week later wijst het Rijk een bijdrage van f 20 miljoen af en praten club en gemeente dus maar over een grootscheepse renovatie van het oude stadion De Meer. Weer twee weken volgt beter nieuws: het Rijk gaat overstag en denkt aan een greep in de pot van de nieuwe krasloterij.

50 en 25 jaar geleden: augustus 1966 en augustus 1991

50 JAAR GELEDEN

Augustus 1966

 

maandag 1 Amsterdam heeft er in één klap 7700 inwoners bij gekregen door de opheffing van Weesperkarspel en de wijziging van de gemeentegrens met Oostzaan, Landsmeer en Ouder-Amstel.
zaterdag 6 Een stille tocht tussen Anne Frankhuis en De Dokwerker tegen de mogelijke vrijlating van oorlogsmisdadiger Willy Lager trekt ruim 150 mensen. De zieke Lages is in juni voor behandeling naar Duitsland overgebracht. dinsdag 9 De Amsterdamse supermarktondernemers Dirk van den Broek en Jac. Hermans verlagen "door gunstige inkoopcondities" de broodprijzen met vijf cent. Het supermarktbrood is nu acht cent onder de vastgestelde bakkersprijs.
vrijdag 12 Provo Peter Bronkhorst (20) dient een klacht in nadat hij gisteren bij een demonstratie op het Spui tegen de boycot van Beatles-platen door een agent aan zijn haren over straat naar een overvalwagen is gesleept.
dinsdag 16 Inbrekers stelen voor f 120.000,- aan postzegels uit een winkel op de Nieuwezijds Voorburgwal. Eigenaar H. Koopman: "Het waren kenners. Ze zijn er vandoor met prachtig spul, werkelijk onvervangbaar."
woensdag 17 Amsterdam krijgt een nieuw erfpachtstelsel, met eeuwigdurende erfpacht voor de industrie, een kortere duur voor particulieren (van 75 naar 50 jaar) en elke vijf jaar een inflatiecorrectie van de erfpachtcanon.
vrijdag 19 "Uw gedrag is beestachtig", zegt officier van justitie mr. J. van den Berge tegen fabrieksarbeider W.G.K. (61), die terecht staat voor jarenlange mishandeling van zijn bejaarde moeder (81).
zaterdag 20 "De riolering is al jaren defect", zegt W.F. Vos. Hij is met zijn echtgenote vanwege aanhoudende stank uit het toilet zijn huis aan Hoofdweg ontvlucht. Huisbaas en gemeente steggelen over de reparatie.
dinsdag 23 Het renpaard van J. Bakker uit de Goudsbloemstraat slaat bij het Frederik Hendrikplantsoen met sulky en al op hol door een harde trambel. De wilde tocht door het stadsverkeer eindigt tegen een auto op het Hekelveld.
woensdag 24 Het Jongeren Komitee Vrede en Zelfbeschikking start de inzamelingactie 'Plastic contra Napalm'. Drie meter plastic is genoeg voor de bescherming van een Vietnamees tegen het vuur van napalmbommen.
vrijdag 26 Ada Kok zwemt op de 100 meter vlinderslag naar de Europese titel.
woensdag 31 Max Tak, voormalig dirigent van het bioscooptheaterorkest, ontvangt in Tuschinski bij zijn 75ste verjaardag de zilveren medaille van Amsterdam.

Maandag 15 augustus 1966
Nieuwe supercomputer voor de gemeentegiro
Geld overmaken per telefoon en zonder tussenkomst van bankpersoneel is geen verre toekomstmuziek meer, voorspelt directeur A. Smies van het Gemeentelijk Girokantoor bij de installatie van een nieuwe computer in het nieuwe hoofdkantoor. De gemeentegiro huurt deze 'derde generatie' IBM S360 voor f 72.000,- per maand (op de foto de lichtste versie, zonder paneel).
"Wij zijn eigenlijk best ver met deze experimenten," verklapt hij. Telefonisch geld overmaken zou bijvoorbeeld kunnen door een cijfercombinaties te draaien van: het telefoonnummer van het girokantoor, het nummer van de computer, het gironummer van de klant, het te storten bedrag en het gironummer van de begunstigde. Sterker nog: "Computers zullen ook schrijfmachines en handschriften kunnen gaan lezen."
Het personeel hoeft de supercomputer niet te vrezen, ontslagen zijn niet aan de orde. En de klanten? Die hebben veel baat bij de automatisering: "De giroboekjes worden nu sneller gemaakt. Deze week verwachten we de inschrijving van de 200.000ste rekeninghouder."

25 JAAR GELEDEN

Augustus 1991

 

zondag 4 Met kettingen, stokken en pitbulls gaan autochtone buurtbewoners in Slotervaart vier Turkse mannen te lijf. Slechts met moeite lukt het enkele tientallen agenten de belaagden te ontzetten.
maandag 5 De sloop van het Olympisch Stadion wordt mogelijk een jaar uitgesteld, mits Ajax garandeert de sportarena slechts tijdelijk te willen gebruiken.
Bij een zware brand op de Surinamekade wordt onder meer de gemeentelijke opslagloods voor in beslag genomen inboedels verwoest.
dinsdag 6 Na klachten van bewoners over overlast van heroïneprostituees verscherpt de politie het toezicht op de naleving van het tippelverbod achter het Centraal Station.
donderdag 8 Opeens is de bekende groene krul voor het Maagdenhuis verdwenen. Het urinoir – een bekende homo-ontmoetingsplek – zou nu in de tuin van een excentrieke homoseksueel staan. De bewoonsters van het Begijnhof willen dat er snel een nieuwe komt, nu zatte studenten tegen hun gevelwand wateren.
maandag 12 De nieuwe openbare magneetschool Leonardo da Vinci gaat open in Oud-West, met evenveel kinderen van allochtone en autochtone afkomst, als antwoord op de opmars van exclusief witte en zwarte scholen.
dinsdag 13 De gemeente moet stoppen met de stadsvernieuwing in de Nieuwmarktbuurt, want er is geen geld meer voor, adviseert de ambtelijke projectgroep Nieuwmarkt.
donderdag 15 Het schilderij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III van Barnett Newmann, dat op 21 maart 1986 werd vernield met een stanleymes, is na restauratie door de New Yorkse restaurateur Daniël Goldberg terug op zaal in het Stedelijk Museum.
maandag 19 De politieleiding maakt 3000 overuren vrij voor het aanpakken van straatroof.
donderdag 22 In de Russisch-orthodoxe kerk aan de Utrechtsedwarstraat is een dankdienst voor het mislukken van de staatsgreep in Rusland tegen de hervormingsgezinde president Michael Gorbatsjov.
vrijdag 23 De gemeente trekt f 850.000,- om de 'fietsterreur' in de Leidsestraat aan te pakken met fietswerende strippen en paaltjes.
zaterdag 24 Twee op de drie uitheemse slagerijen in de stad voldoen niet aan de wettelijke eisen van de vleeskeuring, blijkt uit het jaarverslag van de Keuringsdienst van Waren.
woensdag 28 De overleden schaakgrootmeester Jan Hein Donner wordt geëerd met een eigen brug over de Singelgracht tussen het Vondelpark met het nieuwe Max Euweplein.

Dinsdag 13 augustus 1991
Restauratie van de Sint Olofskapel
Tante Trui Tepen, de oudste bewoonster van de Zeedijk, onthult de oorspronkelijke gevelsteen boven de toegangspoort van de Sint Olofskapel. De toegangspoort was meer dan 150 jaar lang verborgen achter een in 1838 aangebrachte buitenportaal die bij de huidige restauratie is verwijderd.
De gemeente heeft de oude kapel voor het symbolische aankoopbedrag van f 1,- gekocht van Vereniging Hendrick de Keyser. Grond en opstal zijn weer voor hetzelfde bedrag per jaar in voortdurende erfpacht gegeven aan Stichting Restauratie Monumenten Amsterdam, die eerder een tienjarige huurovereenkomst voor de kapel heeft gesloten met het tegenoverliggende Barbizon Hotel.
De kapel wordt nu verbouwd tot congres en zalencentrum, met waar mogelijk restauratie van het oorspronkelijke uiterlijk. De afgegraven grond wordt gestort op het braakliggende KNSM-eiland. Daar vinden spelende kinderen in het zand al snel schedels en botten, die na onderzoek afkomstig blijken te zijn uit de voormalige graven onder de kapelvloer.

50 en 25 jaar geleden: juli 1966 en juli 1991

50 JAAR GELEDEN

Juli 1966

 

vrijdag 1 De Amsterdamse politie krijgt permanent versterking in de vorm van 180 man extra rijkspolitie en 120 marechaussees om de voortdurende ongeregeldheden en relletjes het hoofd te kunnen bieden.
Provo Hans Tuynman en drie andere jongeren die op het Spui een blanco spandoek ontrollen worden aangehouden.
Op het Rokin worden bijna alle deelnemers aan een demonstratie tegen de Amerikaanse bombardementen in Vietnam gearresteerd, onder wie schrijver/beeldhouwer Jan Wolkers en provogemeenteraadslid Bernhard de Vries.
zondag 3 In de vroege nacht pakt de politie op het Leidseplein en het Spui 89 mensen op omdat ze weigeren door te lopen. Onder hen schaker Jan Hein Donner en provo's Rob Stolk en Koosje Koster,
maandag 4 De tweelingzusjes Ria en Caty Schoenmakers verwelkomen prinses Margriet bij de opening van het Ziekenhuis Amsterdam-Noord aan het Mosplein.
woensdag 6 De Tunesische president Habib Bourguiba legt aan het begin van zijn vierdaagse bezoek aan Nederland een krans bij het Nationaal Monument op de Dam.
maandag 11 Op de hoek van de Van Limburg Stirumstraat en de Van der Hoopstraat komt een vrachtwagen van supermarktketen De Gruyter in botsing met een tram van lijn 10.
dinsdag 12 Het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie is in verlegenheid gebracht door de hulp aan een boek van de Duitse vereniging van oud-SS'ers getiteld Die Waffen SS, eine Dokumentation.
woensdag 13 Met een grote hijskraan wordt uit een tuin aan de Admiraal de Ruyterweg een caravan op straat gehesen, door een enthousiaste doe-het-zelver in zijn achtertuin in elkaar gezet.
donderdag 14 Jossy en Jacques Halland van het cabaret Li La Lo uit de Kinkerbuurt (hoek De Clerqstraat / Agatha Dekenstraat) maken bij de Avro hun televisiedebuut.
vrijdag 15 In het eerste nummer van Image, het nieuwe 'zondagsblad' van Provo, lanceert schrijver Jef Last het Witte Bedjesplan: het Binnengasthuis moet naar het nieuwe gebouw (nog in de steigers) van De Nederlandsche Bank op het Frederiksplein verhuizen.
zaterdag 16 Een van Artis' paradijskraanvogels krijgt na een uit de hand gelopen paringsdans een kunstpoot met rubberen tenen.
woensdag 20 Amesterdam heeft zijn eerste Engelse pub: de Britannia Inn in de Korte Leidsedwarsstraat, mét dartboard, zonder barkrukken.

Donderdag 7 juli 1966
Met ontslag bedreigde hoofdcommissaris bijt van zich af
De lol is er af voor hoofdcommissaris Hendrik Jan van der Molen, nu minister Jan Smallenbroek zijn ontslag heeft aangekondigd. De politieman vindt het "onvoorstelbaar triest voor zijn gezin en het politiecorps" dat hij tot zondebok wordt gemaakt voor de aanhoudende onrust in de hoofdstad. En burgemeester Gijs van Hall, met wie de samenwerking na de goede start in 1957 (zie foto defilé) toch al steeds stroever ging, beschuldigt hij ervan "liever het oor te lenen aan allerlei intriges dan een hecht team te vormen met de hoofdcommissaris". Maar hij is blij met de stroom fijne brieven, telegrammen, telefoontjes en bloemen. Het officiële 'eervolle ontslag onder dankzegging voor bewezen diensten' ontvangt hij de volgende dag, vrijdag 8 juli, uit handen van Smallenbroek zelf en gaat op 16 juli in. Met tegenzin stelt de bewindsman onder druk van de Kamer een commissie van wijze mannen in, die de Amsterdamse ongeregeldheden gaat onderzoeken. Burgemeester Van Hall zegt direct zijn medewerking toe.


25 JAAR GELEDEN

Juli 1991

 

maandag 1 Foutparkeerders die een wielklem krijgen moeten vanaf vandaag behalve de achterstallige parkeerkosten ook een boete van f 60,- betalen. Veel autobezitters vragen nu een parkeervergunning aan.
dinsdag 2 Na de televisie-uitzending over het zondag in het Vondelpark gevonden babylijkje krijgt de politie veertien tips binnen.
vrijdag 5 Tijdens de afscheidsvoorstelling voor Rudi van Dantzig als artistiek leider van het Nationaal Ballet in het Muziektheater breekt brand uit in de parkeergarage. De ontruiming verloopt problematisch en zes brandweermannen ontsnappen ternauwernood aan de dood.
zaterdag 6 De belastingdienst legt beslag op de nalatenschap van de vorige maand geliquideerde Klaas Bruinsma, naar schatting f 100 miljoen.
woensdag 10 Banenplannen voor criminele allochtone jongeren schieten hun doel voorbij, omdat langdurige begeleiding ontbreekt, blijkt uit een inventarisatie van de Reclassering Amsterdam.
donderdag 11 Het VU-ziekenhuis ontslaat een groep Poolse verpleger in opleiding, als het Centraal Bureau voor de Arbeidsvoorziening een collectieve werkvergunning weigert.
vrijdag 12 Horecazaak The Bulldog aan het Leidseplein moet dicht na mishandeling door portiers van een 21-jarige Duitse toerist. "Hij zat bomvol drugs, liep met gas te spuiten en stond tegen andere bezoekers te pissen. Dan doe je toch iets?", reageert eigenaar Henk de Vries.
Bedrijven en personen die tussen 1960 en 1969 chemisch afval hebben aangeboden aan afvalverwerker Goede uit Landsmeer, die het vervolgens illegaal heeft gestort bij de Diemerzeedijk, kunnen vervolging verwachten, zegt landsadvocaat mr. Brant Wubs.
zondag 21 De gevangenen van het Huis van Bewaring in de Havenstraat boycotten het gevangeniswinkeltje, dat veel te hoge prijzen zou rekenen. Gevangenisdirecteur Jan van den Brand erkent dat de prijzen "redelijk hoog zijn, vergelijkbaar met die van kleine middenstanders in de binnenstad".
maandag 22 Vijf van de zestien Afrikaanse asielzoekers die zaterdagavond uit het opvangcentrum op Schiphol-Oost ontsnapten, zijn nog spoorloos.
zaterdag 31 Bewoners van de Jordaan zijn verbijsterd over het plan van het welzijnsministerie om het kloostercomplex De Voorzienigheid te verbouwen tot een asielzoekerscentrum. Bewoonster Adrienne Hunkar: "Jordanezen zijn gewend aan buitenlanders, maar zo'n beslissing rauw op hun dank zal niet goed vallen." In café Rooie Nelis klinkt het: "Laat ze gauw oprotten. Wat moeten ze hier?"

Donderdag 15 juli 1991
De Gymnaestrada: plezier in lichaamsbeweging
De Gymnaestrada strijkt neer in Amsterdam. Minister Hedy d'Ancona verricht de opening van het grootste gymnastiekevenement ter wereld in een bijna uitverkocht Olympisch Stadion. De allereerste was in 1953 in Rotterdam, met 4000 deelnemers. Nu veroveren meer dan 20.000 turners en gymnasten uit 30 landen de stad: het grootste aantal sporters dat ooit in Amsterdam bijeen was.
De Gymnaestrada is net als de Olympische Spelen een vierjaarlijks evenement, maar heeft uitsluitend een demonstratief karakter. Er zijn geen wedstrijden, er is geen jury die beoordeelt en medailles worden niet uitgereikt. De deelnemers zijn van alle leeftijden. "De nadruk ligt op de ontmoeting tussen sporters uit de hele wereld en het plezier in lichaamsbeweging en training", aldus John Tielrooy. De algemeen secretaris van de Gymnaestrada verwacht vooral spektakel van de Tsjechische turners. "Vroeger waren de Oost-Europeanen niet geïnteresseerd, omdat er geen medailles worden verdeeld, maar nu zijn ze meer gericht op de gezondheidsbenadering."